68 posiedzenie Senatu RP IX kadencji

14 grudnia 2018 r. zakończyło się 68. posiedzenie Senatu, podczas którego rozpatrzono 17 ustaw, do 1 Izba wprowadziła poprawki. Senatorowie wyrazili zgodę na powołanie Mikołaja Pawła Pawlaka na rzecznika praw dziecka. Podjęto także 3 uchwały okolicznościowe, zdecydowano o wniesieniu do Sejmu 2 projektów ustaw, a 1 projekt skierowano do komisji w celu rozpatrzenia zgłoszonych w trakcie debaty wniosków.

 Trzeciego dnia obrad Izba podjęła uchwałę w 100. rocznicę dekretu Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego o statucie tymczasowym Palestry Państwa Polskiego (projekt grupy senatorów). Senat pragnie przypomnieć w ten sposób dekret o adwokaturze – statut tymczasowy Palestry Państwa Polskiego.24 grudnia 1918 r. Józef Piłsudski podpisał ten akt, będący nowoczesną regulacją, ustanawiającą samorząd adwokacki z radami adwokackimi, Naczelną Radą Adwokacką, własnymi sądami dyscyplinarnymi, gwarancją wolności słowa i pisma w wykonywaniu obowiązków zawodowych przez adwokata, ochroną tajemnicy zawodowej. Adwokaci wnieśli olbrzymi wkład w unifikację i kodyfikację prawa II RP, które odziedziczyło po zaborach aż 5 różnych systemów prawnych.

Przeprowadzono także głosowania w sprawie 16 ustaw i 2 projektów ustaw.

Ustawy przyjęte bez poprawek.

Ustawa zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym(projekt rządowy) przedłuża obowiązywanie zerowej stawki akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych i wyroby nowatorskie do 30 czerwca 2020 r. Ma to umożliwić przedsiębiorcom przygotowanie się do stosowania nowych przepisów dotyczących płynu do papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług(projekt rządowy) dostosowuje aktualny poziom stawek podatku od towarów i usług do stanu finansów publicznych. Zakłada ona, że stawki w wysokości 23% i 8%, a także zryczałtowanego zwrotu podatku dla rolników w wysokości 7% i 4-procentowego ryczałtu dla podatników świadczących usługi w zakresie przewozu taksówkami osobowymi będą obowiązywać od 1 stycznia 2019 r. do końca roku następującego po tym, w którym spełnione zostaną określone warunki relacji długu publicznego do PKB (dług utrzyma się na poziomie powyżej 43% PKB, różnica między deficytem sektora finansów publicznych a celem, który Polska zobowiązała się osiągnąć, będzie większa niż 6% PKB).

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług(projekt rządowy) upraszcza, modernizuje i ujednolica przepisy dotyczące VAT, stosowane do bonów na towary i usługi. Nowela wprowadza definicje: bonu, bonu jednego przeznaczenia i bonu różnego przeznaczenia. Reguluje kwestie opodatkowania i podstawy opodatkowania w wypadku bonów różnego przeznaczenia.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej(projekt rządowy) przedłuża okres zawieszenia przepisów ustawy z 6 lipca 2016 r. o podatku od sprzedaży detalicznej. Zgodnie z nowelizacją, podatek ten ma odnosić się do przychodów ze sprzedaży detalicznej osiągniętych od 1 stycznia 2020 r. Obowiązywanie ustawy zawieszono po wszczęciu postępowania przez Komisję Europejską i wezwaniu do przerwania stosowania podatku handlowego. Zdaniem KE, jej przepisy mogły faworyzować mniejsze sklepy, co wskazywałoby na pomoc publiczną. Poprzednia analogiczna ustawa zawieszała obowiązywanie podatku handlowego do końca 2018 r.

Ustawa o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski(projekt rządowy) określa zasady sprawowania opieki nad grobami weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, zasady i tryb prowadzenia ich ewidencji przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a także udzielania dotacji celowych i przyznawania świadczeń pieniężnych na pokrycie kosztów opieki sprawowanej nad tymi grobami.

Ustawa o zmianie ustawy o paszach(projekt rządowy) wydłuża o 2 lata, do 1 stycznia 2021 r., okres, w którym można stosować pasze GMO w żywieniu zwierząt. W noweli wskazuje się ponadto na konieczność większego wykorzystywania w karmieniu zwierząt krajowych komponentów paszowych, np. śruty sojowej, roślin bobowatych czy motylkowych.

Ustawa o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 oraz ustawy o lasach(projekt rządowy) ma usprawnić proces wyboru przedsięwzięć, złożonych w drodze konkursu przez partnerów Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (KSOW), a także zapłaty za ich wykonanie. Dotychczas oceną wniosków zajmowały się Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie – pod kątem formalnym oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – merytorycznym. Zgodnie z nowelą, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie będzie oceniało projekty i refundowało środki po realizacji. Powinno to skrócić czas oceny projektu. Nowela wprowadza ponadto zmiany, które umożliwią wsparcie działań służących zwiększeniu odporności systemów leśnych w lasach prywatnych m.in. dzięki przekształceniu niekorzystnej struktury drzewostanów.

Ustawa o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego(projekt rządowy) umożliwi wypłatę 10-tysięcznych rekompensat za utracone prawo do bezpłatnego węgla ponad 24 tys. osób, głównie wdowom i sierotom po górnikach, którym w przeszłości odebrano deputat węglowy. Osoby uprawnione będą miały 90 dni na złożenie wniosków o rekompensaty, których wypłata rozpocznie się 1 czerwca 2019 r. Zgodnie z ustawą, ubiegający się o rekompensatę muszą złożyć oświadczenia, że nie wystąpią na drogę sądową w sprawie odebranego deputatu, a jeśli już wystąpili – wycofać pozwy. Nie można łączyć rekompensaty z jednoczesnym roszczeniem w tej sprawie.

Ustawa o europejskich partiach politycznych i europejskich fundacjach politycznych(projekt rządowy) reguluje – w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1141/2014 – sytuację europejskich partii politycznych (EPP) i europejskich fundacji politycznych (EFP), które chciałyby mieć siedzibę w Polsce. Odnosi się do zasad powstawania, organizacji, działalności i likwidacji EPP i EFP mających siedzibę w Polsce, a także zasady działalności na polskim terytorium  EPP i EFP z siedzibą w innym państwie członkowskim UE. Wyłącza EPP i EFP z grona uprawnionych w Polsce m.in. do udziału w wyborach, do inicjowania referendów lokalnych i ogólnokrajowych oraz uczestnictwa w kampaniach referendalnych. Daje prokuratorowi generalnemu uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o wykreślenie europejskiej partii politycznej z rejestru z powodu poważnego naruszenia obowiązków przewidzianych w prawie krajowym.

Ustawa o zmianie ustawy o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2017–2020”(projekt rządowy) dostosowuje program modernizacji do większej liczby etatów w poszczególnych służbach. Środki przeznaczone na wzrost uposażeń funkcjonariuszy w ustawie ustanawiającej program ustalono na podstawie liczby etatów funkcjonariuszy w 2016 r. Stąd konieczność uaktualnienia wielkości środków na podwyżki od 1 stycznia 2019 r. i dostosowania przepisów do ustawy budżetowej. Liczba etatów kalkulacyjnych we wszystkich służbach w 2019 r. wzrośnie o 2640.

 

Ustawa o zmianie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych(projekt komisyjny) zawiesza do 30 czerwca 2019 r. stosowanie przepisów ustawy w odniesieniu do meczów Turnieju Finałowego FIFA U20 Mistrzostw Świata Polska 2019. Czasowe wyłączenie obowiązku uzyskiwania danych osobowych właścicieli biletów ułatwi zamianę i przekazywanie biletów innym osobom.

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2018 (projekt rządowy) przewiduje przeznaczenie w 2018 r. ok. 11 mld zł z tegorocznych oszczędności budżetowych na wzrost wydatków. O 1,8 mld zł zwiększy się fundusz zapasowy Narodowego Funduszu Zdrowia z przeznaczeniem na sfinansowanie świadczeń opieki zdrowotnej; do NFZ trafi ok. 320,2 mln zł na świadczenia m.in. dla osób nieubezpieczonych. Nowela zakłada też przekazanie z budżetu państwa 2,1 mld zł Funduszowi Reprywatyzacji na realizację projektów inwestycyjnych, a także przekazanie dotacji celowej w wysokości 1,1 mld zł na inwestycje w drogi samorządowe. 715,5 mln zł trafi natomiast do Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa na pomoc dla gospodarstw rolnych poszkodowanych w wyniku suszy w 2018 r., a dodatkowe 150 mln zł – na restrukturyzację sektora górnictwa węgla kamiennego. Założono ponadto zwiększenie o 2,74 mln zł limitu wydatków budżetowych na finansowanie uprawnień do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego dla rodziców i małżonków rodziców mających ważną Kartę Dużej Rodziny. Fundusz Emerytur Pomostowych zostanie zasilony kwotą 1 mld zł, a Fundusz Rezerwy Demograficznej – 2 mld zł.

Ustawa o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów(projekt rządowy) wpisuje się w rządowy projekt „Mieszkanie Plus+”. Jego celem jest wspieranie i rozwijanie budownictwa na wynajem dla osób, których nie stać na własne mieszkanie. Nowela umożliwi od 1 stycznia 2019 r. ustawowe przekształcenie we własność gruntów na rzecz właścicieli domów jednorodzinnych i samodzielnych lokali położonych w budynkach wielorodzinnych wraz z budynkami gospodarczymi, garażami i innymi obiektami budowlanymi i urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Dotyczy to gruntów zabudowanych wyłącznie jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi budynkami mieszkalnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią mieszkania. Przekształcenie, zgodnie z ustawą, musi być odpłatne. Odpłatność za przekształcenie na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego to 20 opłat rocznych. Przy wniesieniu jednorazowej opłaty za przekształcenie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa przewidziano bonifikatę (od 10 do 60% w zależności od momentu wniesienia tej opłaty).

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych(projekt rządowy) przewiduje podniesienie od 1 października 2019 r. z 725 zł do 800 zł kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Dzięki temu dodatkowe 60 tys. dzieci uzyska prawo do tych świadczeń. Nowela zakłada także aktywizację dłużników alimentacyjnych. Zgodnie z nowymi przepisami, organizatorzy robót publicznych będą mieli obowiązek zatrudniania ich w pierwszej kolejności. Nowelizacja zawiera też rozwiązania służące sprawniejszemu pozyskiwaniu przez komorników sądowych informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o dochodach uzyskiwanych przez dłużników alimentacyjnych. Komornicy sądowi będą uzyskiwali te informacje elektronicznie i nieodpłatnie wraz z ich comiesięczną aktualizacją. Nowelizacja wprowadza także kary grzywny wobec nieuczciwych pracodawców zatrudniających „na czarno” dłużników alimentacyjnych. Będzie to możliwe po uruchomieniu Krajowego Rejestru Zadłużonych. Zgodnie z nowymi przepisami, organy egzekucyjne będą mogły prowadzić egzekucje z diet z tytułu podróży służbowych, otrzymywanych przez dłużników alimentacyjnych, w wysokości do 50% tych diet.

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z e-skierowaniem oraz listami oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej(projekt rządowy) przewiduje, że od 2021 r. pacjenci będą otrzymywać skierowania w wersji elektronicznej, co ma ograniczyć możliwość zapisywania się przez pacjentów na więcej niż jedną listę oczekujących. Lekarz lub pracownik medyczny wpisze skierowanie na badania pacjenta w Systemie Informacji Medycznej. Chory otrzyma informację SMS lub mailem i sam wybierze przychodnię, szpital czy gabinet diagnostyczny, telefonicznie lub mailem zapisze się do kolejki i otrzyma informację o terminie wizyty. E-skierowania będą wystawiane na ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne, leczenie szpitalne i na wybrane badania diagnostyczne, m.in. medycyny nuklearnej, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, endoskopowe przewodu pokarmowego oraz echokardiograficzne płodu. Po dokonaniu pierwszego zapisu skierowanie zostanie automatycznie oznaczone jako „w realizacji”, a nie da się ponownie zapisać się na jego podstawie u innego świadczeniodawcy. Nowela zmienia także termin wejścia w życie wysyłkowej sprzedaży leków z 1 stycznia 2019 r. na 1 lipca 2019 r.

Ustawa o zmianie ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów(projekt komisyjny) zakłada, że członkowie zarządu związku metropolitalnego, a także jego skarbnik i sekretarz będą mieli obowiązek składania oświadczeń lustracyjnych na zasadach identycznych jak m.in. członkowie zarządu województwa. Obowiązek lustracyjny będzie dotyczyć osób urodzonych przed 1 sierpnia 1972 r. Nowela realizuje postulat zawarty w petycji Fundacji Centrum Analiz dla Rozwoju, skierowanej do sejmowej komisji ds. petycji. Wojewoda w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie noweli powiadomi osoby, których zmiany dotyczą, o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego i o skutkach jego niedopełnienia. Osoby, które nie złożą wymaganego od nich oświadczenia lustracyjnego, zostaną pozbawione funkcji publicznej. Jeśli ktoś wcześniej złożył oświadczenie lustracyjne, nie musi ponownie go składać. Wystarczy, że przekaże tę informację wojewodzie.

Trzeciego dnia obrad Izba zdecydowała także o wniesieniu do Sejmu 2 projektów ustaw. Celem projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (inicjatywa Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji) jest rozwiązanie problemu nadawania przez obywateli polskich przebywających w krajach Unii Europejskiej listów związanych z postępowaniem administracyjnym. Pismo będzie można nadać w placówce pocztowej operatora świadczącego powszechne usługi pocztowe w innym państwie członkowskim UE, co ma być równoznaczne z wniesieniem pisma do organu i uznaniem, że został zachowany wymagany termin na dokonanie czynności.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego (inicjatywa Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji) realizuje postulat zawarty w petycji skierowanej do Senatu. Zgodnie z propozycją w nim zawartą, jeżeli koniec terminu określonego dla dokonania czynności procesowej przypada na dzień wolny od pracy lub sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. W myśl projektu sobota, zgodnie z kodeksem, jest dniem równorzędnym z dniem wolnym od pracy. Podobne uregulowania stosuje się w postępowaniu cywilnym, administracyjnym i sądowo-administracyjnym.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz ustawy o pracowniczych programach emerytalnych(projekt grupy senatorów) skierowano natomiast powtórnie do komisji w celu rozpatrzenia zgłoszonych w toku debaty wniosków. Projekt zakłada utworzenie przez marszałka Sejmu w porozumieniu z marszałkiem Senatu pracowniczego programu emerytalnego, do którego mogą przystąpić posłowie, senatorowie oraz pracownicy biur poselskich, senatorskich i poselsko-senatorskich, a także pracownicy kancelarii: Sejmu i Senatu. Projektowana nowelizacja przewiduje ponadto utworzenie funduszy wsparcia byłych posłów i senatorów oprócz funduszy świadczeń socjalnych funkcjonujących w Sejmie i Senacie.