73. rocznica Powstania Warszawskiego

1 sierpnia 2017 r. w godzinę „W” marszałek Senatu oddał hołd powstańcom podczas uroczystości przy pomniku Gloria Victis na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Zgromadzeni minutą ciszy uczcili pamięć powstańców, odegrano Mazurka Dąbrowskiego. O 17:00 dźwięk syren w całym mieście przypomniał o wybuchu Powstania Warszawskiego. Warszawiacy wyszli na ulicę, samochody i tramwaje zatrzymały się. Od kilku lat w ten sposób mieszkańcy stolicy oddają cześć i chwałę Bohaterom - Powstańcom Warszawskim, którzy 73 lata temu stanęli do nierównej walki z niemieckim okupantem.

 

Do pierwszych walk z Niemcami doszło już ok. godziny 14:00 na Żoliborzu, dwie godziny później walczono na Woli i w Śródmieściu Północ. „Polacy! Od dawna oczekiwana godzina wybiła. Oddziały Armii Krajowej walczą z najeźdźcą niemieckim we wszystkich punktach Okręgu Stołecznego" - napisano w pierwszej powstańczej odezwie, rozklejonej na ulicach stolicy.

 

1 sierpnia 2017 r. obchody 73. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczęły się przy ul. Filtrowej 68, gdzie była dawna siedziba konspiracyjnej kwatery Warszawskiego AK. Wicemarszałek Adam Bielan w imieniu Senatu Rzeczpospolitej złożył kwiaty przy tablicy upamiętniającej podpisanie przez płk. Antoniego Chruściela „Montera”, dowódcę Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej, rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego.

 

Uroczystości upamiętniające powstańcze walki na Mokotowie, jak co roku, odbyły się przed pomnikiem „Mokotów Walczy – 1944”. Hołd żołnierzom Armii Krajowej pułku „Baszta” oraz innych oddziałów V obwodu 10 dywizji im. Macieja Rataja oddał w imieniu Senatu Rzeczpospolitej Polskiej senator Jan Żaryn.

 

Na placu marszałka Józefa Piłsudskiego marszałek Stanisław Karczewski oraz senatorowie uczestniczyli w uroczystej zmianie posterunku honorowego i złożeniu kwiatów przy Grobie Nieznanego Żołnierza. Wiązanki zostały złożone także przed pomnikiem gen. Stefana Roweckiego "Grota" przy al. Ujazdowskich, a następnie przedstawiciele władz państwowych i kombatantów wzięli udział w uroczystości przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej przed gmachem parlamentu, gdzie zaciągnięto warty honorowe, a hołd uczestnikom Powstania oddały liczne poczty sztandarowe.  „Powstańcy Warszawy 73 lata temu podjęli walkę o niepodległość: za wiarę i w imię godności” - podkreślił w odczytanym liście marszałek Sejmu Marek Kuchciński.

 

Wieczorem przed pomnikiem „Polegli – Niepokonani” na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli wicemarszałek Maria Koc złożyła w imieniu senatorów wieniec. Zapłonęły znicze i odmówiona została  modlitwa ekumeniczna.   

 

Dzień zakończyła uroczystość na Kopcu Powstania Warszawskiego, gdzie zostało rozpalone Ognisko Pamięci. Będzie ono płonęło przez 63 dni – tyle czasu, ile trwało Powstanie.

 

Powstanie warszawskie było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. 1 sierpnia 1944 roku do walki w stolicy przystąpiło ok. 40-50 tys. powstańców. Nierówne walki planowane na kilka dni, trwały ponad dwa miesiące. W tym czasie w Warszawie zginęło ok. 18 tys. osób, a 25 tys. zostało rannych. Straty wśród ludności cywilnej były ogromne i wynosiły ok. 180 tys. zabitych. Blisko 500 tys. ocalałych mieszkańców wypędzono z miasta, które po powstaniu niemal całkowicie spalono i zburzono.